Chronische stress: BURNOUT en andere langdurige gevolgen

Vele verstoringen in onze gezondheid zoals onrust, verminderd prestatievermogen, depressiviteit tot burn-out en het chronisch vermoeidheidssyndroom kunnen hun oorzaak vinden in tijdelijke en/of langdurige storingen in het neuro-endokriene systeem (verwevenheid van centraal zenuwstelsel en het hormonale systeem).

Stress is een levensnoodzakelijke reeks van reakties van het menselijk lichaam welke zich op psychisch als op lichamelijk niveau kan uiten. Wanneer herhaaldelijk een overbelasting plaats vindt en er geen herstelfase intreedt dan kan er een "duurstress"-overbelasting optreden. Dit leidt tot psychische en/of lichamelijke uitputting.

Stress is een complex antwoord van het psycho-neuro-endokriene systeem op verschillende prikkels. Deze prikkels, zogenaamde stressoren kunnen zijn: fysiek (pijn, hitte,trauma), psychisch (angst, zorgen, conflicten, familie en partner) en werk (overbelasting, tijdsdruk).

De uiting van stress kan zich op diverse niveaus afspelen. Op emotioneel vlak zoals ergernis, angst en hulpeloosheid die onder invloed van neurotransmittors (stoffen nodig voor de prikkeloverdracht in de hersenen) en hormonen leiden tot een ander gedrag. Op fysiek niveau:

bloeddrukstijging, zweten, snelle ademhaling en verhoogde spierspanning etc. In het centraal zenuwstelsel vinden er complexe veranderingen plaats als gevolg van stress.

Chronische stress leidt uiteindelijk tot uitputting van het psycho-neuro-endokriene systeem en heeft een negatieve invloed op het immuunsysteem.

Klinische gevolgen van chronische stress zijn:

Centraal zenuwstelsel: vermindering van cognitieve prestaties (cortisol is neurotoxisch)
Hartvaatsysteem : hypertensie hartinfarkt arteriosklerose hersenbloeding
Spiersysteem : spierverhardingen fibromyalgie
Maagdarmsysteem : maagzweer maagslijmvliesontsteking spastisch colon (IBS)
Stofwisseling : bloedsuikerspiegel-verandering vetspectrum-veranderingen
Immuunsysteem : suppressie van de actieve leucocyten (witte bloedcellen) weerstand laag
Sexualiteit : verminderde libido erektieprobleem
Verhoogd risicogedrag : alcohol nicotine slaapmedicatie kalmeringsmiddelen drugs

BURNOUT wordt beschouwd als een psycho-vegetatief overbelastingssyndroom waarvan de ernst individueel gedetermineerd is.

Tekenen van uitputting zijn:

FYSIEK chronische vermoeidheid, spierzwakte, verminderd prestatievermogen, slaapproblemen, hartvaatproblemen, immuunzwakte
PSYCHE depressie, leeg gevoel, hopeloosheid, prikkelbaarheid, geen zin meer
COGNITIEF verlies van cognitieve vermogens, empathieverlies, negativiteit, sociofobie, interesseverlies